girls-685778_640

Ochrona dóbr osobistych – jakie środki ochrony Ci przysługują

Dobra osobiste nie doczekały się jeszcze oficjalnej definicji normatywnej. Nie mniej jednak w polskim prawie cywilnym funkcjonuje katalog środków ochrony, które przysługują zarówno przy naruszeniu dóbr osobistych, jak i w sytuacji istnienia realnego zagrożenia ich naruszeniem.

ochrona dóbr osobistychOchrona dóbr osobistych – środki ochrony

Szeroko rozumiane naruszenie dóbr osobistych jest czynnością karalną. Toteż w polskim systemie prawnym istnieje katalog środków ochrony dóbr osobistych. Jednak najbardziej oczywiste formy ochrony nienaruszalności dóbr osobistych są zawarty w kodeksie cywilnym. Tu funkcjonuje bowiem powszechny i bezwzględny zakaz ich naruszania i postępowania wbrew obowiązującemu prawu. Każdy obywatel ma prawo wnieść powództwo, które wnoszone jest przeciwko danej osobie fizycznej. Jednak, może być ono wniesione również, gdy podmiot zagrażający jest osobą prawną, nie tylko fizyczną. Zawarte w Kodeksie Cywilnym środki ochrony dóbr osobistych wskazują na fakt, że przyjmują one charakter dualny. Pewne środki ochrony dóbr osobistych znajdują zastosowanie w sprawach, które jedynie zagrażają dobrom osobistym,  a niektóre, gdy dochodzi do ich już bezpośredniego naruszenia.

Czy powództwo o ustalenie to również środek ochrony dóbr osobistych?

Do najbardziej podstawowego środka ochrony dóbr osobistych zaliczamy powództwo o ustalenie, czy jest jakakolwiek szansa na ochronę określonego uprzednio dobra osobistego. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu judykatura była przeciwna żeby zaliczać ten środek do środków ochrony prawnej dóbr osobistych. Współcześnie jednak, chcąc skutecznie bronić dobra osobiste, zezwolono na takie działania. Celem bowiem takich czynności jest przede wszystkim jak najbardziej skuteczne zapobieganie naruszeniom dóbr osobistych. Dlatego też, w końcowej fazie przyjęto go do katalogu środków ochrony dóbr osobistych.

Żądanie zaniechania naruszenia dóbr osobistych a żądanie usunięcia skutków naruszenia

Następnym, dość pospolitym środkiem ochrony dóbr osobistych jest zaniechanie. Znajduje on zastosowanie, gdy w grę wchodzi zagrożenie lub rzeczywiste naruszenie dóbr osobistych. Jednak, niektórzy prawnicy są zdania, że jest to środek w pewien sposób ograniczony. Oznacza to, że jest możliwe jego realizowanie, gdy istnieje realne zagrożenie, że w przyszłości będzie dochodziło do podobnych naruszeń dóbr osobistych. Kiedy zaś występują sytuację, gdy dane dobro osobiste jest tylko zagrożone, omawiany środek jest jedynie pomocą obok środka, który zajmuje się ustaleniem podmiotu, którego dobra są zagrożone. Następnymi środkami jest prawo żądania usunięcia skutków, jakie nastąpiły w wyniku wystąpienia jakiegoś naruszenia dóbr osobistych, jak również możliwość ubiegania się o rekompensatę finansową z powodu wyrządzonej krzywdy. Warty uwagi jest fakt, że oba te środki są stosowane, gdy ma miejsce rzeczywiste naruszenie dóbr osobistych. Kiedy przyjrzymy się środkowi usunięcia skutków naruszenia to praktyczną formą jego realizacji jest na przykład zamieszczenie stosownego sprostowania i przeprosin w prasie. Ponadto, może ono przybierać również formę pisemnego odwołania się przez pokrzywdzonego.

Przeczytaj też:  Czym jest i czemu służy księga wieczysta?

Wpłata pieniędzy na cel społeczny jako przykład środka ochrony dóbr osobistych o kompensacyjnym charakterze

Istnieje jeszcze jeden rodzaj środka o charakterze kompensacyjnym, mianowicie zapłata przez naruszyciela określonej sumy pieniędzy na konkretny cel społeczny. Taka forma środka ochrony dóbr osobistych ma również na celu doprowadzenie do zadośćuczynienia natury moralnej wobec osoby, dla której na drodze sądowej została rozpoznana i w prawidłowy sposób zidentyfikowana jego krzywda. Muszą istnieć podobne przesłanki prawne, by omówione środki kompensacyjne mogły być zastosowane.

Reasumując, należy podkreślić, że katalog środków karnych opiera się na czterech środkach prawnych. Z tego dwa pierwsze, czyli zaniechanie i powództwo o ustalenie, są stosowane w stanie zagrożenia naruszeniem dóbr osobistych. Kiedy zaś nastąpi właściwe naruszenie dóbr osobistych zastosowanie znajdują pozostałe środki.

Autor: Joanna Jaskiernia

Podziel się artykułem: