escalator-283448_640

Dni wolne w czasie świąt Bożego Narodzenia – komu przysługują?

W zależności od rodzaju wykonywanej pracy oraz rodzaju umowy, na podstawie której z pracownikiem nawiązano stosunek zatrudnienia, różnie kształtują się uprawnienia pracownicze w obszarze dni wolnych od pracy. Szczególnie przed zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia warto zastanowić się, komu i jakie wolne dni mogą przypadać w okresie świątecznym. O tym, które dni powinny być wolne, a które pracodawca może uznać za pracujące.

escalator-283448_640

Wolne w Wigilię?

Dni wolne od pracy są regulowane przede wszystkim w ustawie, ale mogą wynikać także z przyjętego u pracodawcy rozkładu czasu pracy, w którym pracodawcy często ustalają na przykład sobotę dniem wolnym lub wprowadzają też inne dni wolne, jak np. Wigilię, która ustawowo nie została uznana za dzień wolny od pracy. Często zdarza się także, zwłaszcza w dużych korporacjach, że pracodawcy uwzględniają  pewne dni, jak np. Wigilia czy dni pomiędzy świętami Bożego Narodzenia a Nowym Rokiem, w planie urlopów na dany rok. Pracodawca ustala taki plan samodzielnie, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Pracodawca nie jest jednak związany wnioskami pracowników w tym zakresie. Często przełożeni pracowników, licząc się z tym, że w Wigilię wielu zatrudnionych chciałoby skorzystać z urlopu, chętnie przyznaje im takie prawo, ale niejednokrotnie z konieczności zapewnienia normalnego funkcjonowania zakładu pracodawca nie może na to pozwolić. Jeżeli, przykładowo, w Wigilię wszyscy pracownicy chcieliby wziąć urlop, a mogłoby to spowodować paraliż zakładu, pracodawca ma prawo odmówić im wtedy urlopu.

Dni wolne od pracy – ustawowo

Ustawową gwarancję wolnego w dni ustawowo wolne od pracy, czyli także podczas Bożego Narodzenia i Nowego Roku, mają pracownicy placówek handlowych zatrudnieni na umowie o pracę, wtedy ich praca jest po prostu niedozwolona. W dni ustawowo wolne od pracy markety, hipermarkety i dyskonty muszą być zamknięte. Inaczej jest w wypadku małych sklepików, które mogą być wtedy czynne, jeśli zdecyduje tak właściciel, ale nie mogą zatrudniać wówczas swych stałych pracowników. Pracodawca może podczas święta zatrudnić w sklepie osobę na podstawie umowy cywilnej (umowy o dzieło, umowy zlecenia). Pamiętać jednak należy, że nie można zawierać takiej umowy z osobą, która pozostaje z nim już w stosunku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Jeżeli pracodawca, który zatrudnia pracownika na podstawie umowy o pracę, zmuszałby pracownika do podjęcia pracy w święto, nawet na podstawie innej (dodatkowej) umowy, można to zgłosić Państwowej Inspekcji Pracy, choćby anonimowo.

Przeczytaj też:  Świadek koronny- coraz mniej popularne rozwiązanie?

Są jednak pewne zawody, z których specyfiki wynika, że wykonujący je pracownicy powinni pracować w święta. Jest to prawnie dozwolone w sektorach, w których mamy do czynienia m.in.: z koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochroną mienia lub środowiska albo usunięcia awarii; w ruchu ciągłym; przy pracy zmianowej; przy niezbędnych remontach; w transporcie i w komunikacji; w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych; przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób; w rolnictwie i hodowli; przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności  (w szczególności w zakładach świadczących usługi dla ludności, gastronomii, zakładach hotelarskich, jednostkach gospodarki komunalnej, zakładach opieki zdrowotnej); przy wykonywaniu prac polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. W przypadku tych zatrudnionych pracodawca zobowiązany jest jednak zapewnić inny dzień wolny i powinien to uczynić – w przypadku zatrudnienia w święta – w ciągu okresu rozliczeniowego; w przypadku pracy w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli, a jeżeli w tym terminie nie jest możliwe wykorzystanie tego dnia, to pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę przepracowaną odpowiednio w niedzielę i święto.

Powyższy artykuł z opinią naszych prawników ukazał się na portalu doba.pl. 

Podziel się artykułem: