stethoscope-840125_640

Czym jest błąd medyczny?

Czym jest błąd medyczny?

Powszechnie uznaje się, że błąd w sztuce medycznej oznacza naruszenie przez lekarza obowiązujących go w konkretnym wypadku, wypracowanych na gruncie nauki i praktyki lekarskiej reguł postępowania zawodowego wobec zdrowia i życia pacjenta.

stethoscope-840125_640

Wyróżnia się różne rodzaje błędów medycznych: błąd w leczeniu  (w tym również błędzie operacyjnym) – takim błędem będzie np. nieprawidłowo przeprowadzona operacja, błąd diagnostyczny (tzw. błąd rozpoznania) – z reguły jest to nietrafiona diagnoza, błąd organizacyjny – pojawiającym się wtedy, gdy uszczerbek na zdrowiu pacjenta powstał na skutek złej organizacji pracy lekarzy i pozostałego personelu medycznego czy też wadliwego działania szpitala, a także w razie podania nieodpowiedniego produktu leczniczego czy wyrobu medycznego.

Wadliwą czynność lekarza można zakwalifikować jako błąd medyczny, jeżeli można obiektywnie stwierdzić, że  jego działanie było co do zasady bezprawne i zawinione, a także, że spowodowało szkodę w leczeniu pacjenta. W takim przypadku popełnienie błędu medycznego powoduje powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie szpitala, w którym do błędu doszło.

Niekiedy zdarza się, że pomimo zgodnego z procedurami zachowania lekarzy w trakcie zabiegu, mogą wystąpić komplikacje, w wyniku czego operacja nie powiedzie się. Nie każda nieudana operacja będzie jednak konsekwencją błędu medycznego, czyli nieprawidłowego i zawinionego działania lub zaniechania personelu medycznego.

Jakie prawa przysługują poszkodowanemu w wyniku popełnienia błędu medycznego w trakcie leczenia?

Należy zawsze w pierwszej kolejności odpowiedzieć sobie na pytanie, czy w danym przypadku można w ogóle mówić o błędzie medycznym, a zatem czy nieprawidłowy przebieg leczenia jest wynikiem błędnego, zawinionego działania personelu medycznego i czy można go było w tej konkretnej sytuacji uniknąć.

Ważnym w dochodzeniu praw przez poszkodowanego pacjenta jest też to, że nie trzeba w razie błędu popełnionego w procesie leczenia występować z roszczeniami przeciwko konkretnemu lekarzowi, a można pozwać szpital lub konkretną inną placówkę medyczną, w której leczył się poszkodowany. Często bowiem dla poszkodowanego w wyniku błędu medycznego pacjenta, który leczył się w szpitalu, nie byłoby w ogóle możliwym ustalić, który z zajmujących się nim medyków, popełnił błąd, a tym samym niemożliwe byłoby dochodzenie należnych mu w takiej sytuacji roszczeń. Ewentualne roszczenia za błąd popełniony przez personel danej placówki medycznej pokryje wówczas jej ubezpieczyciel.

Przeczytaj też:  Urlop wychowawczy – zasady korzystania

Poszkodowany w wyniku błędu medycznego pacjent może domagać się m.in. zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz odszkodowania za poniesione straty materialne (np. utracony dochód, koszty zakupu leków, dojazdów do szpitala). Może także wystąpić o przyznanie miesięcznej renty, jeżeli w wyniku błędu medycznego zwiększyły się jego potrzeby (np. musi korzystać ze specjalistycznej opieki) lub pogorszyła się jego sytuacja materialna (np. nie może wykonywać dotychczasowej pracy).

Poszkodowany pacjent może starać się również o ukaranie lekarza, który popełnił błąd medyczny. Jest to możliwe na drodze dyscyplinarnej oraz karnej.

Co zrobić, aby uzyskać odszkodowanie za błąd medyczny?

Pacjent może skorzystać z dwóch dróg dochodzenia odszkodowania za błąd medyczny – może złożyć wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego do Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych lub pozwać placówkę medyczną na drodze sądowej.

Ułatwieniem w dochodzeniu roszczeń przez poszkodowanych pacjentów było powołanie Wojewódzkich Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych. Taka Komisja działa także we Wrocławiu, jej siedzibą jest Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu. Składa się ze specjalistów w połowie z obszaru medycyny, drugą połowę stanowią zaś eksperci w dziedzinie nauk prawnych. Zadaniem Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jest ustalenie, czy zdarzenie, którego następstwem była szkoda majątkowa lub niemajątkowa, stanowiło zdarzenie medyczne.

Odpowiedzialność za błędy popełniane w szpitalach

Komisje orzekają jednak wyłącznie w sprawach błędów popełnionych w szpitalach – zarówno tych, które działają na podstawie kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i prywatnych, pobierających opłaty za świadczenia. Poszkodowany w wyniku błędu medycznego ma prawo zgłosić wniosek do Komisji w ciągu  jednego roku od dnia, w którym dowiedział się o powstaniu szkody (np. po jakimś czasie dowiedział się, że zabieg został przeprowadzony nieprawidłowo). Uprawnionym do złożenia powyższego wniosku jest także w razie śmierci pacjenta jego spadkobierca. Należy jednak pamiętać, że nie można zgłosić wniosku po upływie 3 lat od dnia zdarzenia, które było powodem powstania szkody lub śmierci pacjenta. We wniosku trzeba wskazać na działanie konkretnego szpitala świadczące o popełnieniu w trakcie leczenia błędu i przytoczyć wyniki badań, historię choroby i wszystkie inne dokumenty mogące uprawdopodobnić zaistnienie błędu. Ponadto powinno się wskazać oczekiwaną wysokość odszkodowania, która nie może jednak przekroczyć: w przypadku zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia kwoty 100 tys. zł, a w przypadku śmierci w wyniku błędu medycznego kwoty 300 tys. zł.

Przeczytaj też:  Czy czeka nas zmiana Konstytucji?

Droga sądowa dochodzenia odszkodowania

Drugą możliwością dochodzenia należnego odszkodowania dostępną poszkodowanemu w wyniku błędu medycznego jest wystąpienie na drogę sądową. Można pozwać szpital w tym trybie, wykazać błąd medyczny i w związku z tym żądać stosownego odszkodowania. Ważne jednak, by nie przekroczyć terminów przedawnienia. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu Cywilnego, przedawnienie roszczenia o odszkodowanie następuje wraz z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W razie pozwania szpitala w postępowaniu cywilnym przed sądem, należy wykazać szpitalowi zawinione błędy w leczeniu. Będzie to jednak utrudnione, jeśli o błędzie pacjent dowie się po kilku latach. Takie sytuacje mogą zdarzyć się przy błędach w sztuce lekarskiej, których nie można odczuć od razu. Ma to miejsce najczęściej w przypadku zakażeń.

W sprawach sądowych dotyczących błędu medycznego w większości przypadków powołuje się biegłego, który sporządza opinię dotyczącą poprawności postępowania personelu szpitala w konkretnej sprawie. W pozwie wskazuje się wysokość żądanego odszkodowania i uzasadnienie swych roszczeń wraz z koniecznymi dowodami na uprawdopodobnienie swych żądań. Sąd po uwzględnieniu całości materiału dowodowego ocenia zasadność roszczeń poszkodowanego pacjenta.

W porównaniu do postępowania o odszkodowanie przed Komisją, postępowanie przed sądem trwa z reguły dłużej i obarczone jest większymi kosztami. Opłata przy składaniu wniosku przed Komisją wynosi 200 zł, co jest w porównaniu do składania pozwu w postępowaniu sądowym z reguły atrakcyjniejszą stawką. Komisja wydaje orzeczenie z reguły w terminie nie późniejszym niż 4 miesiące, natomiast postępowanie przed sądem w sprawach z błędu medycznego niejednokrotnie trwa więcej niż rok. Jeśli występujący o odszkodowanie nie będzie zgadzał się z treścią orzeczenia Komisji, może zwrócić się do niej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Warto jednak pamiętać, że orzeczenie Komisji – nawet korzystne dla pacjenta, nie stanowi jeszcze tytułu wykonawczego, z którym możemy udać się do komornika. Komisja nie orzeka bowiem o wysokości odszkodowania lub zadośćuczynienia, a jedynie stwierdza, czy doszło do błędu medycznego. Może się zdarzyć, że pacjent we wniosku zażąda np. 100.000 zł tytułem odszkodowania, Komisja stwierdzi, że doszło do błędu medycznego, ale ubezpieczyciel szpitala zaproponuje odszkodowanie w symbolicznej kwocie 1.000 zł. Wówczas pacjentowi pozostaje odrzucenie takiej propozycji i powództwo przed Sądem o odszkodowanie, jakiego oczekiwał. Mając jednak jako dowód orzeczenie Komisji, szanse na wygranie procesu ze szpitalem i jego ubezpieczycielem są znacznie większe.

Przeczytaj też:  RPP obniżyła stopy procentowe

Jest jednak jeden wyjątek, kiedy z orzeczeniem Komisji można udać się bezpośrednio do komornika. Jeżeli w terminie 30 dni, od przekazania ubezpieczycielowi przez komisję wniosku pacjenta ubezpieczyciel nie ustosunkuje się do tego wniosku, wówczas pacjent może egzekwować od niego kwoty, jakie wskazał we wniosku na podstawie zaświadczenia Komisji.

Podziel się artykułem: